Dalmatiër
Dalmatiër: past het ras bij jou?
11 korte vragen, dezelfde die deze pagina beantwoordt. Na elk antwoord zie je wat het ras nodig heeft, en aan het eind of het bij je leven past.
Dalmatiër: past goed bij je
Dalmatiër: kan werken, met compromissen
Dalmatiër: past waarschijnlijk niet bij je
Je antwoorden passen bij wat het ras nodig heeft.
De meeste antwoorden passen. Bekijk de punten hieronder voor je beslist.
Een aantal antwoorden past niet bij wat het ras nodig heeft. Hieronder zie je waar.
Om over na te denken
Wat past
Geen van de 42 rassen op deze site past beter bij je antwoorden.
De Dalmatiër komt volgens de FCI uit Kroatië: schilderijen en kerkkronieken uit de 16e tot de 18e eeuw wijzen op een oorsprong in het oostelijke Middellandse Zeegebied, in het bijzonder de historische provincie Dalmatië.[1] Zijn traditionele taak was die van koetshond: hij draafde naast paardenkoetsen en bewaakte paarden en rijtuig als die onbeheerd achterbleven.[2] De rasstandaard noemt hem jacht-, gezelschaps- en gezinshond en beschrijft hem als vriendelijk, levendig, trouw en zelfstandig.[1]
- Grootte
- Groot
- Gewicht
- 24–32 kg
- Levensverwachting
- 11–13 jaar
Dalmatiër: herkomst en geschiedenis
Dalmatiërs zijn te zien op een altaarstuk uit 1600–1630 in de kerk Gospa od andjela in Veli Losinj, op het Kroatische eiland Losinj, en op een fresco in Zaostrog in Dalmatië.[1] De eerste beschrijvingen staan in kerkkronieken uit het bisdom Djakovo van 1719 en 1737, die de hond de Latijnse naam ‘Canis Dalmaticus’ geven.[1] Thomas Pennant noemde het ras in 1771 ‘Dalmatian’, en in een werk van Thomas Bewick uit 1790 heet het ‘Dalmatian or Coach Dog’.[1]
In de 19e eeuw, toen paarden de brandweerwagens trokken, begon de lange band tussen Dalmatiërs en de brandweer.[2] De Engelsman Vero Shaw schreef in 1882 een eerste, onofficiële standaard, die na de oprichting van de Dalmatian Club in Engeland in 1890 de eerste officiële rasstandaard werd.[1] Het ras valt bij de FCI onder FCI-groep 6 (lopende honden en zweethonden), sectie 3: verwante rassen.[1]
Rasprofiel
- Herkomst
- Kroatië
- Grootte
- Groot
- Schofthoogte
- 54–62 cm [1]
- Gewicht
- 24–32 kg
- Levensverwachting
- 11–13 jaar
- Vacht
- Kort
- Kleuren
- Zwart gevlekt, bruin gevlekt
- Verhaart weinig
- Nee
Karakter en behoeften
Beoordeeld op een schaal van zeer laag tot zeer hoog.
- Bewegingsbehoeftezeer hoog
- Trainbaarheidgemiddeld
- Vachtverzorgingzeer laag
- Verharenhoog
- Blafneiginggemiddeld
- Kindvriendelijkheidgemiddeld
- Omgang met andere hondenhoog
- Omgang met kattengemiddeld
- Geschikt voor een appartementlaag
- Kan alleen blijvenlaag
- Waakzaamheidgemiddeld
- Geschikt voor beginnerslaag
- Aanhankelijkheidhoog
Dalmatiër: vragen en antwoorden
Is het ras geschikt voor beginners?
Niet als eerste hond. Voor beginners scoort het ras 2 van 5. De opvoeding vraagt geduld en consequentie (trainbaarheid 3 van 5). De grootste uitdaging is de bewegingsbehoefte van meer dan 2 uur per dag. Als het je eerste hond wordt, plan dan een puppycursus en een trainer die het ras kent.
Hoe lang kan de hond alleen blijven?
2 tot 3 uur, als de hond volwassen is en het alleen zijn stap voor stap heeft geleerd. Deze honden zijn erg gehecht aan hun mensen en hebben het alleen vaak moeilijk (alleen blijven 2 van 5). Meer dan 6 uur achter elkaar is voor geen enkele hond eerlijk; regel dan een hondenoppas of dagopvang. Pups hebben gezelschap nodig: begin met een paar minuten en bouw het langzaam op.
Hoeveel beweging heeft het ras nodig?
Meer dan 2 uur per dag, verdeeld over meerdere wandelingen. Wandelen alleen is niet genoeg: deze honden hebben ook hersenwerk nodig, zoals zoekspelletjes, apporteren of een hondensport als agility. Zolang de hond nog groeit, beschermen korte wandelingen en weinig springen de groeiende gewrichten.
Hoe oud wordt de hond?
11–13 jaar is de gebruikelijke levensverwachting. Dat is ongeveer het gemiddelde van de 42 rassen op deze site (12,6 jaar). Rastypische gezondheidsrisico’s: doofheid, blaasstenen.
Hoe groot en zwaar wordt de hond?
54–62 cm schofthoogte en 24–32 kg. Grootteklasse: groot.
Is het een goede gezinshond?
Vooral met oudere kinderen. Met kinderen scoort het ras 3 van 5. Door formaat en energie kan de hond kleine kinderen omverlopen; houd toezicht bij het spelen. Met andere honden: 4 van 5, met katten: 3 van 5. Laat jonge kinderen nooit alleen met een hond.
Verhaart de hond veel?
Ja, veel: 4 van 5 voor verharen. Reken het hele jaar op haren op kleding, bank en in de auto. De verzorging is snel gedaan: één keer per week borstelen is genoeg.
Reu of teef?
56–62 cm schofthoogte voor reuen en 54–60 cm voor teven, volgens de rasstandaard. De karakterverschillen tussen reuen en teven zijn kleiner dan die tussen individuele honden; de opvoeding telt zwaarder. Niet-gesteriliseerde teven worden ongeveer twee keer per jaar loops, en niet-gecastreerde reuen kunnen dan onrustig zijn.
Dalmatiër of Rhodesian Ridgeback?
Grootste verschil: bewegingsbehoefte (zeer hoog tegenover hoog).
| Dalmatiër | Rhodesian Ridgeback | |
|---|---|---|
| Grootte | Groot | Groot |
| Gewicht | 24–32 kg | 32–36,5 kg |
| Levensverwachting | 11–13 jaar | 10–12 jaar |
| Vacht | Kort | Kort |
| Bewegingsbehoefte | Zeer hoog | Hoog |
| Verharen | Hoog | Gemiddeld |
| Blafneiging | Gemiddeld | Laag |
| Kindvriendelijkheid | Gemiddeld | Hoog |
Bij wie past dit ras
Past bij je als je…
- graag buiten bent en dagelijks 2 uur of meer tijd hebt voor beweging
- een makkelijk te verzorgen vacht wilt
Dalmatiër: de nadelen
Elk ras heeft een keerzijde. Kijk voor je beslist of je hiermee kunt leven:
- Heeft meer dan 2 uur beweging per dag nodig
- Elke dag, bij elk weer, 11–13 jaar lang. Zonder genoeg beweging en uitdaging wordt de hond onrustig en kan hij gaan slopen of blaffen.
- Blijft niet graag alleen
- Hooguit 2 tot 3 uur. Werk je buiten de deur, regel dan vanaf het begin een hondenoppas of dagopvang.
- Geen hond voor beginners
- 2 van 5 voor beginners. Het ras heeft een consequente opvoeding nodig van iemand met hondenervaring.
- Verhaart sterk
- 4 van 5 voor verharen. Reken het hele jaar op haren op kleding, bank en in de auto.
- Heeft ruimte nodig
- 2 van 5 voor wonen in een appartement. De hond voelt zich het best in een huis met tuin of met weilanden om de hoek.
Dalmatiër: prijs van een pup en kosten per maand
€ 1.500 kost een pup bij een fokker in Nederland (Nederlandse Club voor Dalmatische Honden, 2022). € 59 per maand aan vaste kosten in Nederland (LICG, 2025). Inclusief voer, speelgoed, dierenarts.
| Land | Pup bij een fokker | Vaste kosten per maand |
|---|---|---|
| Nederland | € 1.500 [3] | € 59 [4] |
| België | geen gegevens | geen gegevens |
- Eenmalige kosten bij de start: € 525 voor mand, riem, bakken, autobench, chipregistratie en een puppycursus (LICG, 2025).
- Hondenbelasting in Nederland: € 0-142 per jaar, afhankelijk van de gemeente; veel gemeenten heffen niets (COELO, Rijksuniversiteit Groningen, 2026).
- Hondenbelasting in België: € 0-25 per jaar, afhankelijk van de gemeente; veel gemeenten heffen niets (Santévet Belgique, 2025).
- Pups ver onder deze prijzen komen vaak zonder gezondheidsonderzoek of stamboom.
Gezondheid
Rastypische gezondheidsrisico’s
- Doofheid [7]
- Erfelijke doofheid komt vaker voor. Pups kunnen met een BAER-test worden getest.
- Blaasstenen [8]
- Gevoelig voor blaasstenen. Zorg dat de hond genoeg drinkt.
Gezondheidstests voor de ouderdieren
7 gezondheidstests staan in de fokregels voor het ras.
- Verplicht voor de fok in Nederland (Raad van Beheer): heupfoto (HD) en gehoortest (BAER).
- Verplicht voor de fok in België (Vlaamse overheid, Dierenwelzijn Vlaanderen): heupfoto (HD)*, ellebogenfoto (ED)*, gehoortest (BAER)* en DNA-tests (DD-PRKG2*, DM*, prcd-PRA*).
| Test | Nederland [9] | België [10] |
|---|---|---|
| Heupfoto (HD)Heupdysplasie | Verplicht | Verplicht (alleen voor sommige honden) |
| Ellebogenfoto (ED)Elleboogdysplasie | niet in de regels | Verplicht (alleen voor sommige honden) |
| OogonderzoekErfelijke oogziekten, door een erkende oogarts (ECVO) | niet in de regels | Aanbevolen (alleen voor sommige honden) |
| Gehoortest (BAER)Aangeboren doofheid | Verplicht | Verplicht (alleen voor sommige honden) |
| DNA-test: DD-PRKG2Disproportionele dwerggroei | niet in de regels | Verplicht (alleen voor sommige honden) |
| DNA-test: DMDegeneratieve myelopathie | niet in de regels | Verplicht (alleen voor sommige honden) |
| DNA-test: prcd-PRAProgressieve retina-atrofie | niet in de regels | Verplicht (alleen voor sommige honden) |
● Verplicht. ○ Aanbevolen: aangeraden, niet verplicht. – Niet in de regels. De verenigingen en hun regels staan in de bronnenlijst.
Nederland en België: ● betekent dat een nest alleen een stamboom krijgt als de ouderdieren de test hebben.
* Geldt alleen voor sommige honden van het ras, bijvoorbeeld één maat, één vachttype, geïmporteerde honden of één regio. De bron zegt welke.
Wat je de fokker moet vragen
- Uitslagen van beide ouderdieren: heupfoto (HD), ellebogenfoto (ED) en gehoortest (BAER). De bewering dat de ouders “getest” zijn, is niet genoeg.
- DNA-uitslagen van beide ouderdieren voor DD-PRKG2, DM en prcd-PRA, of het bewijs dat beide vrij zijn op basis van afstamming.
- De pups samen met hun moeder zien, bij de fokker thuis.
- De papieren (Nederland: stamboom van de Raad van Beheer, NHSB; België: LOSH-stamboom van de KMSH). [11]
- 7 weken: zo oud moet een pup in Nederland minstens zijn voordat hij bij zijn moeder weg mag. [12]
- 8 weken: zo oud moet een pup in België (Vlaanderen) minstens zijn voordat hij bij zijn moeder weg mag. [13]
- Advies over het kopen van een pup: Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland. [14]
Vergelijkbare rassen
Bronnen
- FCI (Fédération Cynologique Internationale): Rasstandaard nr. 153: Dalmatiër (2010)
- American Kennel Club (AKC): Dalmatian Dog Breed Information
- Nederlandse Club voor Dalmatische Honden (NCDH): Prijsindicatie (2022)
- LICG (Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren): Wat kost een huisdier? (2025). Inclusief voer, speelgoed, dierenarts.
- COELO, Rijksuniversiteit Groningen: Atlas van de lokale lasten 2026 (kaart 44/45 Hondenbelasting) (2026)
- Santévet Belgique: Taxe sur les animaux : une rumeur qui vient de Belgique (2025)
- Journal of Veterinary Internal Medicine 34(4):1524-1531 (Lewis T, Freeman J, De Risio L): Decline in prevalence of congenital sensorineural deafness in Dalmatian dogs in the United Kingdom (2020)
- Mammalian Genome 17(4):340-5 (Safra N, Schaible RH, Bannasch DL): Linkage analysis with an interbreed backcross maps Dalmatian hyperuricosuria to CFA03 (2006)
- Raad van Beheer: Rassenpagina Dalmatische hond (2026)
- Vlaamse overheid, Dierenwelzijn Vlaanderen: Fokprogramma Dalmatiër (2026)
- Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus (KMSH/SRSH): Fokkers (news for breeders (2025)
- Overheid.nl (Ministerie van Landbouw): Besluit houders van dieren (BWBR0035217), art. 1.20 and 3.25–3.31 (2026)
- Dierenwelzijn Vlaanderen (Vlaamse overheid): Honden en katten kweken (algemene regels voor kwekers en particulieren)
- Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland: Waarom een stamboomhond
Fokregels, gezondheidsbronnen en rasstandaarden gecontroleerd op 8 oktober 2026.
Prijzen zoals gepubliceerd door de bronnen; verzameld op 8 oktober 2026.
Raskenmerken beschrijven typische neigingen. Elke hond is uniek, gevormd door genen, opfok en opvoeding.